SPÓJRZ MI W OCZY

Z panem Krzysztofem spotykam się w letnie popołudnie w jednej z nadmorskich restauracji. Towarzyszy nam Piotr, który pomaga osobom bezdomnym u Franciszkanów (tam też właśnie miałyśmy okazję go poznać). Słońce świeci, wiatr delikatnie powiewa. Patrzę na mojego rozmówcę i już wiem, że jego historia będzie przeciwieństwem tego pięknego popołudnia, a to, co zechce mi wyjawić, będzie stanowiło jedynie część jego trudnej drogi życia. Patrzę na pomarszczoną twarz i przedramiona poprzecinane białymi bliznami, jedna przy drugiej. Pytam o jego historię – o to, jak znalazł się w tym miejscu. - Tu nie ma nic ciekawego, to nie jest nic warte. O ojcu mogę poopowiadać, nie o sobie - mówi zdumiony pan Krzysztof. Pytam więc o ojca, mając nadzieję, że przy okazji wspomni także co-nieco o sobie. O niego pan Krzysztof był już pytany niejednokrotnie, udzielał licznych wywiadów. Nie był to pospolity człowiek - jego historia jest tak niesamowita, że aż trudno w nią uwierzyć. Jest to his...

Moja cierpliwość została wynagrodzona - po wielu  słowach zachęty i spotkaniach spędzonych na budowaniu zaufania, Arek zdecydował się opowiedzieć nam swoją historię.  Zaczął dość nietypowo, wręczając mi wycinek gazety sprzed wielu lat.  Historia okazała się zbyt bolesna, by przeżywać ją jeszcze raz. 13 lat temu pędzący samochód wjechał w dwie kobiety stojące na przejściu dla pieszych na jednej z bardziej ruchliwych ulic Gdyni. Siedemdziesięciokilkuletnia matka Arka zginęła na miejscu, a jego siostrę w ciężkim stanie przewieziono do szpitala. Pomimo wysiłków lekarzy kobiety nie udało się wyleczyć.  To był początek kłopotów. Arek załamał się po śmierci ukochanej mamy, zaczął pić, rozpadła mu się rodzina. Ze łzami w oczach mówi:  "Chciałbym nie pić, ale po tylu latach to już nie jest takie proste" "Powiedz mi tak szczerze Arek, masz kontakt z dziećmi? One wiedzą jak bardzo jest kochasz?"   - pytam. Wystarczyło wspomnieć o dzieciakach, a na twarz...

Witajcie w świecie pana Marka. Świecie widzianym tylko prawym okiem. Pan Marek kradł, od kiedy miał 11 lat. Pan Marek siedzi na ławce obok swojego brata – pana Wojtka, również bezdomnego. Trzeci z braci, najstarszy, też bezdomny. Pan Marek uśmiecha się do nas przyjaźnie. Wracamy do początku. „Kiedy miałem 11 lat, zaczęły się u mnie kradzieże. Trwało to wiele, wiele, wiele lat – prawie 15 lat trwało, z przerwami na więzienie i na zakład poprawczy. I po ostatnim wyroku,  jak siedziałem, jak się odbywał, doszedłem do wniosku, że… to się nie opłaca. Lepiej… lepiej biedę klepać jak kraść. Od czasu jak wyszedłem… tego się trzymam… nie kradnę! Po prostu odpuściłem sobie, no…” Woli być żebrakiem niż złodziejem. Człowiek, dla którego „klepanie biedy” nie jest, jak dla wielu z nas, abstrakcją. Jest konkretem – dziurawym butem, cuchnącym ubraniem, głodem, brakiem domu. Jest codziennością.  „I nie jest dobrze, mogłoby być lepiej w życiu, ale w sumie to nie narzekam. Są ludzie, któ...

Tym razem nie musiałyśmy prosić o rozmowę – pan Adam sam podchodzi do mnie. „ Czy mógłbym z Panią porozmawiać?” Zabieram Marysię pod pachę, a pan Adam prowadzi nas pod pomnik Parasolnika. „ A wiecie, kto to taki?” Nasza odpowiedź, jak przystało na rodowite Gdynianki, była przecząca. „ Ja wam zaraz opowiem. Codziennie do niego przychodzę, od dzieciństwa. Siadajcie” W oczach pana Adama widać jakąś ckliwość, kiedy patrzy na dziwny posąg. Milknie na chwilę i zaczyna znów mówić: „Świetnie, że mogę z kimś porozmawiać. Sor r y, ale znowu mi łzy lecą!” M: Niech lecą, może Pan płakać całe życie! Pan Adam jednak zaprzecza: „ A le już byłem uszykowany na fotę!” Śmiejemy się, a M arysia wyciąga paczkę chusteczek i podaje panu Adamowi. On z apiera się jak może, że nie potrzebuje, nie przyjmie, jednak w końcu ulega i dziękuje z uśmiechem. „ Ja mam swoją przyrodę. Spałem w lesie z dzikami, ze zwierzętami. Wolę tę przyrodę od tego tu . Ja jestem...

  Wiosenna pogoda cieszy (zwłaszcza w niedzielę na Monciaku), a poza tym, zdecydowanie sprzyja rozmowom. Dzisiaj, gdy tylko pierwszy głód zostaje zaspokojony porcją ogórkowej, do opowiadania przystępuje pan Radek:   „Moja historia się zaczęła od tego… Jak wylądowałem na bezdomiu? Prowadziłem firmę – potężne inwestycje (instalacje elektryczne, budownictwo, takie rzeczy) - i wydymali mnie, po prostu, na 250 tysięcy. No, teraz to już jest 350, z odsetkami. Wszystko przepisałem na żonę, żeby… nie zabrali niczego i tak dalej. No i tym jednym pismem się załatwiłem. I wylądowałem nagle na bruku. Materiały, wszystko na mnie, a… No wypłacili raz jakąś transzę, ale ostatniej już nie wypłacili. Ja ludziom zapłaciłem, a pieniędzy nie dostałem. I zostałem…na ulicy. Bo nie było…za co. Nie podpisujcie rozdzielności majątkowej.”   Pan Radek już od jakiegoś czasu (czy tego chce, czy nie) należy do osób z utęsknieniem wyczekujących nadejścia wiosny. „Zimę przeżyłem na ulicy, ale myślę...

Jak co tydzień i w ten wtorek, od razu po zakończonych lekcjach, pobiegłyśmy do Franciszkanów, aby pomóc wydawać posiłki bezdomnym. Od pierwszego momentu wydawało mi się, że to spotkanie będzie wyjątkowe. Tego dnia było dużo więcej rąk do pracy niż zazwyczaj. Co więcej, przygotowaliśmy prawdziwe pyszności dla bezdomnych. Na stołach zagościła "wykwinta" sałatka i kanapki z szynką i łososiem. Tym razem chętnych do jedzenia przyszło dużo więcej niż zwykle. Po posiłku zaprosiłyśmy bezdomnych do rozmowy, jednak nikt się nie kwapił do przedstawienia nam swojej historii. Kiedy już straciłyśmy nadzieję na szansę bliższego poznania kolejnej osoby, przysiadłyśmy się do starszego pana, który jako jeden z ostatnich kończył swoje kanapeczki. Pana Rysia nie trzeba było długo namawiać do zwierzeń. Z wdzięcznością w głosie zaczął swoją opowieść. "Nazywam się Ryszard, wdowiec, mam 69 lat" Już po tych kilku słowach potoczyły się pierwsze łzy. Pan Rysiu wspominał swoje lata młodo...

Kiedy podczas wydawania posiłków w parafii franciszkanów pytamy się, czy ktoś chciałby z nami porozmawiać i opowiedzieć swoją historię, to właśnie pan Henryk wyciąga rękę wysoko w górę. Przez cały czas trwania posiłku uśmiecha się do nas zadowolony, że ktoś wreszcie chce go wysłuchać, bo jego opowieść do krótkich i łatwych zdecydowanie nie należy. Z wielkim przejęciem zaczyna: Pan Henryk: Urodziłem się 1956 roku w styczniu i tak przeżyłem już 62 lata. Krzywda mi się stała 20 lat temu. Jeździłem na zachód, a żona mnie wypi*****iła z mieszkania. Wiecie, co to znaczy? Ja sobie wracam z Paryża, a moja mama mówi mi „Heniek przyjeżdżaj do mnie, bo ty już nie masz mieszkania”. Naprawdę, po 17 latach… (…) Mieszkanie sprzedała. To było na nas mieszkanie w Cisowej. Wiesz, gdzie jest Cisowa? Ona załatwiła mieszkanie i faceta. Tak, 53 metry w tych blokach, tam koło policji. No i co miałem zrobić? (…) No i pojechałem z powrotem do mamy na Słowackiego, koło Kamiennej Góry. Pojechaliśmy tam (do spr...

Niedziela 14 stycznia. Tego dnia zupa zeszła w mgnieniu oka. Ale ciepłej herbaty i rogalików nawet dla spóźnialskich nie zabrakło. A do tego jeszcze tort! Przecież to ta urodzinowa niedziela pełna łez, szczęścia i życzeń! W ostatnim czasie dużo się działo, ale w końcu jest: z dużym opóźnieniem przychodzi kolej na historię Leszka - ostatniego członka naszej trójki przyjaciół. Krótkie pytanie - długa historia. Pytam:   Jak to się stało, że znalazłeś się na ulicy? Chwila ciszy. Leszek bierze głęboki oddech i dalej słowa płyną już same. Leszek: No to tak. Poszedłem z kolegą (...) na skwerek w Gdyni, na imprezę. Po drodze kolega kupił mi piwo, kupił flaszkę. Po drugiej stronie ulicy ktoś uderzył dziecko. Podszedłem, dwa razy w łeb dostał i zmarł. Przewrócił się, głową uderzył o krawężnik. Tę kobietę zawinąłem, powiedziałem, że ma odejść z tym dzieckiem. Tego faceta wciągnąłem w taką uliczkę i na drugi dzień rano do mnie do domu wjechała policja i mnie zamknęli . Dostałem 25 lat....

Izi. Serio, jak się tak głębiej zastanowić, prawdziwy uśmiech sprawia, że wszystkie ważne sprawy nagle nie są już takie ważne, wszystkie smutki wydają się takie nierealne, a troski troszczą się same o siebie. Jeszcze nigdy, przenigdy, nie widziałam takiej radości z tortu. Urodzinowego, rzecz jasna. Uważni zapamiętali z poprzedniego posta, że urodziny Marzeny wypadały 11 stycznia, w ten czwartek. Umówiliśmy się wszyscy, że za tydzień też przychodzimy na Zupę. Ale mija piętnaście, trzydzieści minut, a naszej trójki jak nie było, tak nie ma. Tort marźnie w siatce, zakryty, żeby przypadkiem niespodzianka się nie wydała. I kiedy już zrezygnowani podchodzimy do kierowniczek (<3!) Zupy, aby oddać tort na pokrojenie bez jubilatki, słyszę krzyk Marysi: "Są!" Spóźnieni, ale lepiej późno niż wcale. Chowamy się za słupem ogłoszeniowym, wyciągamy tort, wybuchającą świeczkę (czy jakkolwiek to się nazywa!), zapałki i ruszamy do działania. "STOOOOOO LAAAAT, STOOOO LAT!!...

„Ja bym naprawdę chciała z tego wyjść”. Siedzimy na murku, kończąc swoje porcje zupy. Ten gorący posiłek wyróżnia niedzielę spośród innych dni. Marzena milknie zamyślona. O czym myśli? Na odpowiedź nie czekamy długo - tak jak Maciek, nasza bohaterka „wali prosto z mostu”. „Rok temu, dzień przed moimi urodzinami, zmarł mój brat. Widzę to jakby to było wczoraj.” Łamie się jej głos. „Pamiętam jak mi go pokazali, jak odsłonili…”. W takich chwilach zwyczajne uściśniecie dłoni wyraża więcej niż jakiekolwiek słowa. „Ładne urodziny miałam, nie?” . Równo rok, bo urodziny Marzeny są 11 stycznia. A więc mija rok od kiedy brat Marzeny dołączył do jej kochanego synka. „No to się pani wyżaliłam. Czasem się tak po prostu trzeba komuś wyżalić...” Ale „użalać się” nie ma co. Marzena ociera łzy. „Ja panią kocham! Wszystkie panie kocham! Chodźcie tu do mnie!” . Wiemy już, że od czasu do czasu trzeba się też, tak po prostu, do kogoś przytulić. A przyszłość? Nie ma tu miejsca na długoterminowe...

Początki zawsze są cieżkie, nie ma co. Tak było i w naszym przypadku. Bo co z tego, że wymyśliłyśmy nareszcie, co chcemy zrobić i osiągnąć przez nasz projekt, skoro nie ma czego się chwycić, nie wiadomo za co się wziąć? Ale 7 stycznia, po przysłowiowym mocnym kopie w tyłek (a raczej tyłki), wreszcie ruszyłyśmy i tak oto zaraz powstanie pierwszy post, pierwsza historia. Zupa na Monciaku to cudowna akcja realizowana przez ludzi z ogromną ilością empatii i cierpliwości. Wszyscy są tam mile widziani, bezdomni i "domni". Wszyscy się zbierają, żeby porozmawiać i zjeść. Na chwilę zapominamy o problemach. I tu pojawia się nasz pierwszy bohater. Maciek . Maciek mógłby napisać całą książkę o swoich przeżyciach. Maciek mówi, że nie wstydzi się łez, bo to nieprawda, że mężczyźni nie płaczą. Do Maćka mówi się po imieniu, bo przecież nie będziemy sobie "panować". Maciek z Leszkiem i Marzeną (na których przyjdzie czas niedługo) trzymają się razem, żyją razem, głodują ra...

Pierwszy post kiedyś trzeba napisać, a jak się widzisz z kimś pierwszy raz, to warto się przedstawić. "Spójrz mi w oczy" to projekt w ramach programu Zwolnieni z Teorii współtworzony przez pięć dziewczyn, które postanowiły przełamać stereotypy i wyjawić prawdę o ludziach, którzy zostali odrzuceni przez społeczeństwo, bo w pewnym momencie życia popełnili błąd. Mowa o bezdomnych - jesteśmy tu, abyście Wy mogli "Spojrzeć im w oczy". Będziemy publikować wywiady, historie i zdjęcia ludzi, którym coś w życiu poszło nie tak i w ten sposób wylądowali na bruku. Czy to ich wina? Przekonajcie się sami. A tu adres naszego fanpage'a:   Spójrz mi w oczy - facebook Tekst: Karolina Potrzebska Logo: Krzysztof Szymkowski